Ablo Group

Panele akustyczne

Jakie PANELE AKUSTYCZNE wybrać?

Jeśli pomieszczenie ma spełniać funkcję ściśle związaną z akustyką jak np. studio nagraniowe czy sala kinowa, to najczęściej niezbędne jest jego „wyposażenie” w odpowiednie ustroje akustyczne kształtujące akustykę, potocznie zwane panelami akustycznymi.

Profesjonalna nomenklatura rozróżnia nazewnictwo dla paneli akustycznych spełniających różne funkcje akustyczne, lecz aby zbędnie nie komplikować opisu, pozostaniemy przy nazwie „panele akustyczne” i skupimy się na ich cechach wskazując na wady i zalety różnych rozwiązań. Cały czas jednak będziemy pamiętać, że w wielu wypadkach powinniśmy mówić o ustrojach akustycznych aby być w zgodzie z oficjalnym nazewnictwem.

Akustyka wnętrz kształtowana jest przez szereg czynników, generalnie tych samych, które charakteryzują pomieszczenie w sensie ogólnym.

Jako główne takie czynniki należy wymienić:

  • kubaturę pomieszczenia,
  • proporcje pomieszczenia,
  • kształt pomieszczenia,
  • materiały wykończenia wnętrza.

 

PANELE AKUSTYCZNE POCHŁANIAJĄCE

Jednym z podstawowych działań podczas kształtowania akustyki wnętrz jest odpowiednia regulacja czasu pogłosu dla całego zakresu pasma słyszalnego. Najczęściej wiąże się to z wprowadzeniem dodatkowej chłonności akustycznej pod postacią paneli akustycznych pochłaniających szerokopasmowych oraz wąskopasmowych.

Powszechnie stosowanym na całym świecie materiałem pochłaniającym szerokopasmowo jest wełna mineralna. Wbrew obawom nie jest to materiał rakotwórczy, a zabezpieczenie jego powłoki przed pyleniem nie stanowi problemu. Wełna mineralna posiada bardzo dobre właściwości dźwiękochłonne w szerokim zakresie częstotliwości słyszalnych dla człowieka.

W porównaniu do często używanych paneli akustycznych wykonanych z pianki poliuretanowej, wełna mineralna jest w stanie pochłonąć więcej energii dźwiękowej w zakresie tonów niskich, co zapewnia lepszą kontrolę w dole pasma.
Warto o tym pamiętać ponieważ częstym błędem podczas adaptowania pomieszczeń jest niezapewnienie odpowiednio dużej chłonności w zakresie małych częstotliwości (taką chłonność mogą wprowadzić odpowiednie ustroje akustyczne strojone na zakres niskich tonów) co skutkuje dudniącym i rozmytym brzmieniem instrumentów zawierających składowe basowe.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że odpowiednio zabezpieczona wełna mineralna posiada większą odporność na uszkodzenia niż piankowe panele akustyczne, a demontaż nie niesie ryzyka uszkodzenia panelu jak w przypadku przyklejanej pianki.

Często w roli paneli akustycznych pochłaniających szerokopasmowo, szczególnie we wnętrzach publicznych, występują perforowane płyty z wkładem z wełny mineralnej lub bez tego wkładu. Mogą one być wykonane na bazie płyt gipsowo kartonowych, płyt drewnopochodnych i innych. Co prawda skuteczność oraz zakres działania tego typu ustrojów akustycznych jest nieco mniejszy niż w przypadku samej wełny mineralnej, ale rozwiązanie to daje szerszy wachlarz możliwości wykończenia wnętrza, zapewnia większą wytrzymałość mechaniczną oraz ułatwia utrzymanie wnętrza w czystości.

W celu zwiększenia pochłaniania dźwięku tylko w zakresie tonów niskich należy wprowadzić do pomieszczenia specjalne panele akustyczne, czyli ustroje akustyczne rezonansowe strojone na to pasmo, które głównie mają postać paneli akustycznych:

  • płytowych,
  • szczelinowych,
  • perforowanych.

Do zalet tych rozwiązań należą: możliwość strojenia paneli na określone częstotliwości, możliwość kształtowania (w pewnym zakresie) charakterystyki pochłaniania oraz perspektywa nadania tym rozwiązaniom wielu form architektonicznych. Ciekawą opcją jest możliwość wykonania paneli akustycznych szczelinowych z wykorzystaniem elementów, które pełnią odmienną funkcję akustyczną, np. rozpraszającą. Z kolei panele akustyczne płytowe cechują się dobrymi własnościami dźwiękochłonnymi przy niewielkiej głębokości ustroju akustycznego oraz wyglądem nie wskazującym na pełnienie funkcji akustycznych, co może być istotne dla architektów.

Panele akustyczne

(Ustroje akustyczne)

POCHŁANIAJĄCE

panele akustyczne panele akustyczne
  Panele akustyczne UP1/UP2 Panele akustyczne UP3WB
     

Wielu z tych cech nie posiadają panele akustyczne wykonane na bazie pianki. Ich skuteczność pochłaniania w zakresie małych częstotliwości jest mniejsza w porównaniu do paneli akustycznych rezonansowych, a jednocześnie wyroby piankowe wprowadzają dodatkową chłonność dla tonów średnich i wysokich co może nie być pożądane. W przypadku produktów piankowych nie jest również możliwe uzyskanie selektywnego pochłaniania określonego zakresu częstotliwości, co może być wymagane, szczególnie
w małych pomieszczeniach.

 

 

PANELE AKUSTYCZNE ROZPRASZAJĄCE

Drugim rodzajem elementów kształtujących akustykę wnętrz są panele akustyczne rozpraszające.
Najpopularniejszymi i charakteryzującymi się dużą skutecznością rozwiązaniami są dyfuzory oparte na odpowiednich ciągach liczb, czyli tzw. dyfuzory Shroedera.
Cechami charakterystycznymi tych paneli akustycznych są:

  • zbliżona skuteczność rozpraszania w szerokim paśmie akustycznym dla różnych kątów padania fali akustycznej,
  • przewidywalność w działaniu na skutek zastosowania formuł matematycznych,
  • szerokie perspektywy na opracowanie nowych rozwiązań.

Aby dźwięk uległ rozproszeniu, to przede wszystkim musi nastąpić jego odbicie. Jeśli zastosowany materiał posiada właściwości silnie dźwiękochłonne to ciężko mówić o jego funkcji rozpraszającej, jak chociażby w przypadku piramidek piankowych. Co prawda istnieją na rynku panele akustyczne łączące te dwie funkcje, ale funkcjonują one na innej zasadzie.

 

Panele akustyczne

(Ustroje akustyczne)

ROZPRASZAJĄCE

panele akustyczne panele akustyczne panele akustyczne
  Panele akustyczne D7MF Panele akustyczne D7HF Panele akustyczne 2D

 

Na końcu warto wspomnieć o pewnym, w dalszym ciągu funkcjonującym micie, który przypisuje kartonowym wytłoczkom przeznaczonym do transportowania jajek istotną rolę panelu akustycznego. Materiał ten cechuje się średnim współczynnikiem pochłaniania równym 0,4 (NRC), przy czym charakterystyka pochłaniania nie jest równomierna. Występujące silne zachwianie charakterystyki pochłaniania w zakresie 500 – 4 000 Hz może skutkować sporym zakolorowaniem dźwięku w tym ważnym paśmie akustycznym. Poniżej tego zakresu materiał ten nie wykazuje specjalnych własności akustycznych. Nie można również „jajkowym wytłoczkom” przypisać ewidentnych cech rozpraszających, na co może mylnie wskazywać ich kształt. Masa takiego panelu jest zdecydowanie zbyt mała, aby odbić dźwięk i nadać mu odpowiedni kierunek, a kształt wytłoczki tylko z wyglądu przypomina profesjonalne panele akustyczne.

   

Pogłosowy współczynnik pochłaniania dźwięku

w funkcji częstotliwości

Wytłaczanka do jajek

Pogłosowy współczynnik pochłaniania dźwięku - wytłoczki do jajek
   
   
   

Pogłosowy współczynnik pochłaniania dźwięku

w funkcji częstotliwości

Panel akustyczny - ustrój akustyczny UP3WB

Pogłosowy współczynnik pochłaniania dźwięku - panele akustyczne UP3WB